Bin yıllık Türk-İslâm târihinde; Karahanlılar, Selçuklular ve Osmanlılar zamanında aşağıdaki sözlükte bulunan “Uydurukça” kelimeler yoktu!...
Bugün de Türkiye hâriç, Türk Dünyasının hiçbir yerinde, bu kelimelerin hiçbirisi kullanılmamaktadır!...
UYDURUKÇA - TÜRKÇE SÖZLÜK
| Uydurukça | Türkçe |
|---|---|
| içbükey | konkav, obruk |
| içdem | samimi |
| içe bakış | derûnî murâkabe, iç murâkabe |
| içedoğma | ilham |
| içerik | muhtevâ, muhteviyat |
| içeriksel | muhtevâya âit |
| içermek | ihtivâ etmek |
| içgörü | basiret, ferâset |
| içgözlem | derûnî murâkabe, batınî müşâhede |
| içgüdü | sevk-i tabiî |
| içgüdüsel | sevk-i tabiî ile |
| içişleri | dâhiliye |
| içişleri bakanlığı | dâhiliye vekâleti |
| içit | meşrubat |
| içitim | zerk, enjeksiyon (tıp) |
| içitmek | enjekte etmek, zerk etmek |
| içkin | mündemiç, içinde olan, dâhilî |
| içlek | mânevî |
| içlem | içine alma (fels.) |
| içrek | bâtınî |
| içsel | dâhilî, içe âit |
| içselleştirmek | benimsemek, kabullenmek |
| içtenlik | samimiyet |
| içtenlikle | samimiyetle |
| içtensizlik | samimiyetsizlik |
| içtepi | irâde, iştah |
| içtüzük | dâhilî nizamnâme |
| ikilem | tercih edememe, kararsızlık |
| ikinci üstlenici | taşeron |
| ikincil | tâlî |
| ikircik | tereddüt, şüphe |
| ikircikli | mütereddit, şüpheci |
| ikirciklilik | müteredditlik, şüphecilik |
| ikircim | tereddüt, şüphe |
| ikircimli | mütereddit, şüpheci |
| ikircimlilik | müteredditlik, şüphecilik |
| iklimsel | iklimle alakalı |
| il | vilâyet, şehir |
| ilbay | vâli |
| ilçe | kazâ |
| ilçebay | kaymakam |
| ilenç | beddua |
| ileti | mesaj, haber |
| iletim | nakil |
| iletişim | haberleşme, muhâbere |
| iletken | nâkil |
| iletkenlik | nâkıliyyet |
| ilgeç | edat (dilb.) |
| ilgi | alâka |
| ilgilendirmek | alâkadar etmek |
| ilgilenmek | alâkadar olmak |
| ilgili | alâkalı, ilişkili |
| ilginç | alâka çekici, enteresan |
| ilgisiz | alâkasız, lâkayt |
| ilgisizlik | alâkasızlık, kayıtsızlık, lâkaytlık |
| ilinek | âraz (fels.) |
| ilinti | âidiyet, nisbet |
| ilintili | dâir, âit |
| ilişki | alâka, münâsebet, irtibat, temas |
| ilişkili | alâkalı, münâsebetli, irtibatlı, temaslı |
| ilişkin | âit, dâir, hakkında, hususunda, müteallik |
| ilişkinlik | âidiyet |
| ilke | esas, umde, prensip |
| ilkel | ibtidâî |
| ilkelleşmek | ibtidâîleşmek |
| ilkellik | ibtidâîlik |
| ilkesel | prensiple alakalı, esasa dair |
| ilksel | ibtidâî |
| im | işaret |
| imce | paraf |
| imcelemek | paraf etmek |
| imge | hayâl, imaj |
| imgelem | muhayyile, hayâl dünyası |
| imgeleme | tahayyül |
| imgelemek | tahayyül etmek |
| imgesel | hayâlî |
| imleç | işaretleyen, işaretçi |
| imlemek | işaret etmek, nişan koymak |
| imsel | işarete dair |
| imsilemek | temsil etmek |
| inak | dogma |
| inakcı | dogmacı |
| inakcılık | dogmacılık |
| inaksal | dogmatik |
| inamlamak | emniyet etmek |
| inan | itikat, iman, akîde |
| inanç | itikat |
| inanlı | imanlı |
| inanlılık | imanlılık |
| inansız | imansız |
| inansızlık | imansızlık |
| incelem | rapor |
| inceleme | tetkik, etüd |
| indirgeme | ircâ etme |
| indirgemek | ircâ etmek |
| indirim | tenzilat |
| indirimli | tenzilatlı, iskontolu |
| inme | felç (tıp) |
| inmeli | felçli |
| insanbilim | antropoloji |
| insanbilimci | antropolog |
| insancıl | insanî |
| insansal | insanî |
| insel anlak | beşerî idrak |
| irdeleme | tetkik, mütâlaa |
| irdelemek | tetkik etmek, mütâlaa etmek |
| istem | talep, arzu |
| istemli | irâdî, ihtiyârî |
| istemsiz | gayri ihtiyârî, irade dışı |
| istenç | irâde |
| istenç dışı | gayri iradi |
| istenç yitimi | irade kaybı |
| istenççilik | irâdiye |
| istençli | irâdeli |
| istençsel | irâdî |
| istençsiz | irâdesiz |
| işçil | amelî |
| işgüder | maslahatgüzar |
| işitim | işitme kabiliyeti (biy.) |
| işitim | sâmia, işitme gücü, duyma melekesi |
| işitme özürlü | sağır |
| işitsel | sem'î, işitmeyle ilgili |
| işlem | muâmele, ameliye |
| işlemce | ameliyat (tıp) |
| işlemsel | amelî, operasyonel |
| işlenti | faiz |
| işlev | vazife, fonksiyon |
| işlev yitimi | fonksiyon kaybı |
| işlevli | fonksiyonlu |
| işlevsel | fonksiyonel |
| işlevsiz | vazifesiz, fonksiyonsuz |
| işleyim | sanayi, endüstri |
| işleyimsel | sanayi, endüstri ile ilgili |
| işnel | fiilî |
| işyar | memur |
| iti | ilham verici, itici güç |
| itki | sevk-i tabii |
| iye | sahip, mâlik |
| iyelik | sahiplik, mülkiyet |
| izdem | tema, ana konu |
| izdeş | mensup, mürit |
| izdüşüm | irtisam, çizmek, resimlemek (mat.) |
| izlek | patika, keçiyolu |
| izlem | takip |
| izlemci | takipçi |
| izlemcilik | takipçilik |
| izlemek | seyretmek, takip etmek, temâşa etmek |
| izlence | program |
| izlenim | intibâ |
| izlenimsel | intiba ile alakalı |
| izleş | mürid |
| izleyici | seyirci |