Bin yıllık Türk-İslâm târihinde; Karahanlılar, Selçuklular ve Osmanlılar zamanında aşağıdaki sözlükte bulunan “Uydurukça” kelimeler yoktu!...
Bugün de Türkiye hâriç, Türk Dünyasının hiçbir yerinde, bu kelimelerin hiçbirisi kullanılmamaktadır!...
UYDURUKÇA - TÜRKÇE SÖZLÜK
| Uydurukça | Türkçe |
|---|---|
| bağdaşık | tek tip, mütecânis, homojen |
| bağdaşım | insicam |
| bağdaşmak | anlaşmak, imtizac etmek |
| bağı | sihir, büyü |
| bağıl | izâfî, itibârî, nisbî |
| bağıl nem | nisbî nem, nisbî rutûbet |
| bağıllık | izâfiyet |
| bağım | tâbiiyyet |
| bağımlı | müptelâ, düçâr, tâbi |
| bağımlı olmak | müptelâ olmak, düçâr olmak |
| bağımlılık | tâbiiyyet, iptilâ |
| bağımsız | serbest, müstakil, hür |
| bağımsız bölüm | müstakil kısım |
| bağımsız konut | müstakil mesken, mekân, ev |
| bağımsızlık | istiklâl, hürriyet, müstakillik, azatlık |
| bağıntı | nisbet, izâfet, münâsebet |
| bağıntıcılık | izâfiye (fels.) |
| bağıntılı | izâfî |
| bağıntılık | izâfiyet (fels.) |
| bağıntısal | izafî, nisbî |
| bağışık | muaf |
| bağışıklık | muâfiyet |
| bağıt | akit |
| bağıtlamak | akdetmek |
| bağıtlı | taahhütlü |
| bağlaç | bağlama edatı (dilb.) |
| bağlak | son söz, hâtime, netice |
| bağlam | meyan |
| bağlantı | irtibat |
| bağlaşık | müttefik, birleşik |
| bağlaşıklık | ittifak, birleşme |
| bağlaşma | ittifak, birleşme |
| bağlaşmak | ittifak etmek, birleşmek |
| bağlılaşım | münâsebet, illiyet |
| bağnaz | mutaassıp, fanatik |
| bağnazlık | taassup, fanatiklik |
| bakaç | dürbün |
| bakan | vekil, nâzır |
| bakanlar kurulu | vekiller heyeti |
| bakanlık | vekâlet, nezâret |
| bakı | el ayası |
| bakıcı | falcı |
| bakışım | simetri |
| bakışımsızlık | asimetri |
| basçık | merdiven |
| bası | baskı |
| basıcı | nâşir |
| basılı | matbû |
| basımcı | matbaacı |
| basımcılık | matbaacılık |
| basımevi | matbaa |
| basın | matbuat, gazete, neşriyat |
| basınç | tazyik |
| baskı yönetimi | istibdat |
| başat | hâkim, üstün, dominant |
| başatlık | hâkimiyet, dominantlık, üstünlük |
| başbakan | başvekil |
| başbakanlık | başvekâlet |
| başdenetmen | başmüfettiş |
| başkaldırmak | isyan etmek |
| başkan | reis |
| başkent | başşehir, pâyitaht |
| başlık | serlevha, manşet, antet |
| baştanımaz | eşkıya, şakî, anarşist |
| başvurak | merci |
| başvurmak | müracaat etmek |
| başvuru | müracaat |
| başyapıt | şâheser |
| başyazar | sermuharrir, başmuharrir |
| başyazı | başmakale |
| başyazman | başkâtip |
| batı | garp |
| batılı | garplı |
| batkı | iflas, batma |
| batkın | müflis, iflas eden kimse |
| batkınlık | iflas |
| bay | bey |
| bayan | hanım |
| bayan doktoru | nisaiye hekimi |
| bayan öğretmen | muallime |
| bayındır | mamur, imarlı |
| bayındırlık | umran, mamurluk, imar, nafia |
| bayındırma | imar |
| bayrılık | kıdem |
| beğence | takriz |
| beğeni | zevk, takdir |
| bekinme | ısrar |
| bekleme yapmayanız | beklemeyeniz |
| beldek | alâmet |
| belge | vesika, delil |
| belgelemek | vesikalandırmak |
| belgelik | arşiv |
| belgesel | dokümanter, vesikalı |
| belgi | işaret, remiz, şiar |
| belgin | açık seçik, sarih |
| belgisiz | gayri muayyen |
| belgit | senet |
| belgitleme | ispat |
| belgitlemek | ispat etmek |
| belirgin | bâriz, net, âşikâr |
| belirim | meydana çıkma, açığa çıkma |
| belirlemek | tayin etmek, tespit etmek |
| belirli | muayyen |
| belirme | tecessüm, tezahür, tebellür |
| belirmek | tezahür etmek |
| belirteç | zarf (dilb.) |
| belirti | alâmet, işaret, emâre, semptom |
| belirtke | amblem, marka |
| belit | apaçık, düzgün, fasih |
| belkili | muhtemel, ihtimalî |
| bellek | hafıza |
| bellek yitimi | hafıza kaybı |
| belleksel | hafızavî |
| bellem | hafıza kabiliyeti |
| belletmen | belletici, öğretici |
| bencil | egoist, hodkâm |
| benimlemek | kabullenmek |
| benlik yitimi | buhran, depresyon |
| benzek | nazîre |
| benzeş | nazîre |
| benzet | taklit |
| benzetçi | mukallit, taklitçi |
| benzeti | teşbih, benzetme |
| berkitme | takviye |
| berkitmek | takviye etmek, tahkim etmek |
| besin | gıda |
| beti | mektup, şekil, figür |
| betik | kitap |
| betikçi | kâtip |
| betim | tasvir |
| betimlemek | tasvir etmek |
| betimsel | tasvirî |
| betisel | şekle dair |
| bezek | süs, ziynet |
| bezeksel | tezyinî |
| bezem | dekor |
| bezemlemek | dekore etmek |
| bezemsel | dekoratif |
| bırakım | grev |
| bırakımcı | grevci |
| bırakışma | mütareke, silah bırakma |
| bırakıt | tereke, miras (huk.) |
| biçem | üslûp, tarz, stil |
| biçimbilim | morfoloji |
| biçimsel | şeklî |
| bildirge | beyannâme |
| bildiri | beyannâme |
| bildirim | beyannâme, tebliğ, tebligat |
| bildirmen | muhabir |
| bilecen | ukala |
| bileduyuş | sempati |
| bileşik | birleşik, mürekkep |
| bileşim | sentez, terkip (kim.) |
| bileşimli | sentetik |
| bileştirme | terkip |
| bilgen | çok bilen |
| bilgilik | ansiklopedi |
| bilgisel | bilgi ile alakalı |
| bili | bilgi |
| bilim | ilim |
| bilim dışı | gayrı ilmî |
| bilimsel | ilmî |
| bilimtay | akademi |
| bilinç | şuur |
| bilinç yitimi | şuur kaybı |
| bilinçaltı | şuur altı |
| bilinçdışı | şuur dışı |
| bilinçlendirmek | şuurlandırmak |
| bilinçlenmek | şuurlanmak |
| bilinçli | şuurlu |
| bilinçsel | şuurla alakalı |
| bilinçsiz | şuursuz |
| bilirkişi | ehlivukuf |
| bilisiz | cahil, bilgisiz |
| bilişsel | bilmekle alakalı |
| bilseme | tecessüs, merak |
| bindirim | zam, artış |
| bindirimli | zamlı |
| birey | fert, şahıs, kişi |
| bireyci | ferdiyetçi |
| bireycilik | ferdiyetçilik |
| bireysel | ferdî |
| bireyselleştirme | şahsîleştirme, ferdîleştirme |
| bireysellik | ferdîlik |
| birikim | tasarruf, müktesebat |
| birim | ünite |
| birincil | ilk, evvel, aslî |
| bitek | münbit, verimli |
| biteklik | verimlilik |
| bitey | nebâtat, bitki örtüsü, flora |
| bitim | son, hitam |
| bitimli | fâni, sonlu |
| bitimsiz | ebedî, sonsuz, neticesiz |
| bitki | nebât |
| bitkibilim | botanik, nebâtat ilmi |
| bitkicil | otobur |
| bitkisel | nebâtî |
| boğumlanma | telaffuz |
| boğunç | bunalım, buhran |
| boş inan | hurâfe, bâtıl itikat |
| boylam | tûl (coğr.) |
| boyuncak | kolye |
| boyut | buud |
| boyutlar | ebad |
| bozut | fesat |
| böcekcil | böcekyiyen |
| böle | cüz |
| bölge | mıntıka |
| bölgesel | mevziî, mahallî |
| bölümce | tefrika, paragraf |
| bölümlemek | tasnif etmek |
| bölümsel | kısmî |
| bölünç | taksit |
| bölüngü | tasnif, kısım, parti |
| bölüntü | hizip |
| budun | kavim |
| budunbetim | kavmiyyat, etnografya |
| budunbilim | etnoloji, ırkiyat |
| budunbuyrun | demokrasi |
| budunsal | kavmî, etnik |
| bulaş | sirayet, bulaşma (tıp) |
| bulgu | keşif, işaret |
| bulgulamak | keşfetmek |
| bulunak | adres |
| bulunç | vicdan |
| bulunçsal | vicdanî |
| bulunçsuz | vicdansız |
| burgaç | türbülans |
| buyrultu | emirnâme, talimat |
| buyrum | irade |
| buyrumlu | iradeli |
| buyurgan | âmir, emreden, despot |
| buyurganlık | diktatörlük, despotluk |
| buyurman | âmir |
| büğet | set, bent |
| büküntü | viraj |
| bütüncül | şümullü |
| bütünleme | ikmal |
| bütünleme sınavı | ikmal imtihanı |
| bütünlemeye kalmak | ikmale kalmak |
| büyükelçi (kadın) | sefîre |
| büyükelçilik binası | sefârethâne |